06 - 14 344 677 info@tohealth.nl

Stress en vitaminen: Bij stress ontstaan er allerlei processen in het lichaam die veel vitaminen en mineralen verbruiken. Het maakt hierbij wel uit of het gaat om kortdurende stress of chronische stress.

Wat gebeurt er bij kortdurende stress in het lichaam?

Bij kortdurende stress schakelt het autonome zenuwstelsel, dat bestaat uit de sympathicus en uit de parasympathicus, in. De eerste functioneert als een gaspedaal en is gericht op overleven. De tweede werkt als een rempedaal en zorgt dat je lichaam weer tot rust komt. Tijdens deze reactie, die heel snel gaat en ook wel bekend staat als de fight/flight reactie, maakt het lichaam adrenaline aan. De bloeddruk en hartslag gaan omhoog, er komt glucose vrij in de lever wat naar de spieren gaat voor extra energie, de zintuigen worden scherper, de pijngevoeligheid daalt en er gaat minder bloed naar de spijsvertering. Het lichaam bereidt zich voor op een gevecht of om op de vlucht te slaan. Is de stresssituatie weer voorbij of onder controle dan komt de parasympathicus in actie door endorfine aan te maken. Hierdoor komt het lichaam weer in rust en is er ruimte voor reparatie en opbouw.

Stress en vitaminen: Chronische stress

Wanneer het lichaam onder continue stress staat en niet meer tot rust kan komen hebben we het over chronische stress. Het gaat dan niet alleen om emotionele stress, maar alles wat een belasting voor het lichaam vormt. Bijvoorbeeld ongezonde voeding (weinig voedingsstoffen), weinig beweging, continue infecties, chronische ziekte, roken en alcohol (!), etc.

Na een aantal minuten komt een tweede stresssysteem (HPA-as) op gang. Bepaalde hersengebieden zetten de bijnieren aan tot het produceren van het stresshormoon cortisol. Cortisol verhoogt de bloedsuikerspiegel, werkt ontstekingsremmend en onderdrukt het immuunsysteem. Het zorgt er ook voor dat je ’s morgens wakker wordt, alert bent en kunt focussen. In gezonde situaties is dit dus heel handig. Als je hard weg moet rennen heb je suiker nodig voor je spieren en is je immuunsysteem even wat minder belangrijk.

Wanneer stress chronisch wordt blijft cortisol in je bloed te lang te hoog. Daardoor kun je o.a. ook last krijgen van hoge bloeddruk, insuline resistentie, koolhydraatverslaving, toename buikvet en een verminderd libido. Als dit te lang duurt raak je uitgeput, doordat je bijnieren niet meer voldoende in staat zijn om cortisol aan te maken. Dit heet ook wel bijnieruitputting. Het gevolg is o.a. dat je juist weer meer ontstekingen en ziektes krijgt.

Neurotransmitters

Om je goed te voelen heb je neurotransmitters, zoals serotonine en dopamine, nodig. Serotonine heet ook wel het “feel good” hormoon, maar is ook een neurotransmitter. En het is een voorloper van het hormoon melatonine dat ervoor zorgt dat je in slaap valt. Dopamine zorgt voor overzicht, focus, concentratie en zin hebben in dingen doen. Ook is dopamine nodig om bv. gewoontes te kunnen veranderen, zoals stoppen met roken, of het volhouden van sporten. Deze neurotransmitters worden gemaakt uit eiwitten, serotonine uit tryptofaan en dopamine uit fenylalanine (zie onderstaande plaatje). Het proces van deze eiwitten naar de uiteindelijke neurotransmitters of weer hun vervolgproducten verloopt via meerdere tussenstappen. In al deze stappen zijn co-factoren (vitaminen en mineralen) nodig die helpen bij de omzetting van de ene stap in de volgende.

Uit dit plaatje is duidelijk dat wanneer er veel stress is, dopamine vooral wordt omgezet naar adrenaline. Daardoor ontstaat er een tekort aan dopamine, waardoor je dus minder gefocust en geconcentreerd bent. Je hebt ook moeite met het ondernemen van allerlei dingen. Laat staan om te kunnen veranderen.

Omdat alle co-factoren nodig zijn om aan de vraag naar adrenaline te voldoen, zijn er ook niet voldoende vitaminen en mineralen beschikbaar om serotonine aan te maken. Het gevolg daarvan is dat je je minder rustig en prettig voelt. Maar ook de omzetting van serotonine in melatonine verloopt niet meer goed, waardoor slapen een groot probleem wordt. Herstel blijft uit, want dit gebeurt vooral gedurende de nacht, waardoor je nog meer stress krijgt. En daarmee is de vicieuze cirkel rond.

dopamine uitleg

Bron: SOHF

Suppletie van co-factoren

De vitaminen en mineralen die in al deze processen veel worden verbruikt zijn magnesium, de B-vitaminen, vitamine C, zink en ijzer. Een goede multivitamine- en mineralencomplex is daarom ook heel belangrijk. Die zorgt ervoor dat je in tijden van verhoogde en/of langdurige stress deze belangrijke co-factoren voldoende aanvult. Wil je weten waar een goed supplement aan moet voldoen, daar heb ik ook een artikel over geschreven. Dat is hier te vinden.

Gratis tips

Gratis de nieuwste artikelen in je mailbox!